بیماری‌های قلبی عبارتند از انواع گوناگونی از اختلالات قلبی و بعضاً اختلالات عروقی که منجر به اشکال در عملکرد یا ساختمان قلب می‌گردند. اختلالاتی که می‌توانند ماهیچه، دریچه‌ها، عروق، ساختمان، سیستم الکتریکی و شریان‌های اکليلى (کرونری)  قلب را درگیر کنند. آریتمی قلبی، پرفشاری خون، بیماری عروق کرونری، اختلالات دریچه‌ای و بیماری‌های قلبی مادرزادی نمونه‌هایی از بیماری‌های قلبی هستند.

هر نوع بیماری، تاثیر متفاوتی بر قلب دارد، اما نتیجه‌ی نهایی همۀ بیماری های قلبی یک چیز است؛ اینکه در عملکرد حیاتی قلب، یعنی پمپاژ خون، اختلال ایجاد می‌کنند. بیماری‌های قلبی و عروقی اصلی‌ترین علت مرگ و میر در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر هستند.

قلب

قلب در حقیقت یک پمپ خستگی‌ناپذیر و قدرتمند است. این اندام شامل حفره‌های عضلانی است که با انقباض آن‌ها، خون به درون عروق رانده می‌شود. همچنین قلب دارای یکسری دریچه است که موجب حرکت خون در جهت صحیح می‌شوند. درون قلب یک سیستم خودکار الکتریکی وجود دارد که تعداد ضربان قلب را تعیین و انقباض به ترتیب حفره‌های قلب را تنظیم می‌کند.

قلب برای این که بتواند به طور منظم وظایف خود را انجام دهد، به صورت مداوم به حجم زیادی از خون پراکسیژن نیاز دارد. شریان‌های کرونری عروقی هستند که وظیفۀ خون‌رسانی به ماهیچۀ قلب را بر عهده دارند، به همین جهت برای عملکرد قلب بسیار حیاتی و مهم هستند.

انواع

بیماری‌های فراوانی موجب اختلال در فعالیت طبیعی قلب و سیستم عروقی بدن می‌شوند. بیماری‌های قلبی را می‌توان در دسته‌هایی کلی‌تر قرار داد:

  1. بیماری تصلب شرایین
  2. آریتمی‌ها
  3. اختلالات دریچه‌های قلب
  4. بیماری‌های عفونی
  5. نارسایی قلبی

بیماری‌های تصلب شرایین یا آترواسکلروتیک

انواع بسیار زیادی از بیماری‌ها می‌توانند موجب اختلال در عروق شوند. اما وقتی از عبارت «بیماری های قلبی-عروقی» استفاده می‌شود، معمولاً منظور آن دسته از بیماری‌های عروقی‌ است که به دلیل تصلب شرایین، پرفشاری خون یا بیماری های قلبی ایجاد می‌شوند. در بیماری تصلب شرایین، در درون عروق خونی پلاک‌هایی یا ضایعاتی تشکیل می‌شوند. به مرور زمان این ضایعات بزرگ و سفت شده و موجب کاهش جریان خون در عروق می‌گردند. پلاک‌ها از چربی، کلسترول، کلسیم و مواد دیگر ساخته می‌شوند.

پلاک تصلب شرایین در یک رگ خونی موجب تنگ شدن رگ می‌گردد.
پلاک تصلب شرایین در یک رگ خونی موجب تنگ شدن رگ می‌گردد.

 

انواع مختلفی از بیماری تصلب شرایین وجود دارد؛ مانند:

  • بیماری عروق کرونری
  • بیماری شریان کاروتید
  • بیماری شریان‌ محیطی

بیماری عروق کرونری (CAD)

  • در جوامع غربی رایج‌تر است ولی به طور کلی شایع‌ترین بیماری قلبی است.
  • می‌تواند موجب حملۀ قلبی شود.
  • علت: پلاک‌هایی در آستر پوششی عروق کرونری ایجاد می‌شوند و پس از سفت شدن، موجب باریک شدن این عروق می‌گردند.

تصلب شرایین و پرفشاری خون می‌توانند منجر به بیماری شریان کاروتید و بیماری شریان محیطی شوند. شریان‌های کاروتید، شریان‌هایی بزرگ در دو سمت گردن هستند که خون را به مغز می‌رسانند. بیماری شریان محیطی می‌تواند هر شریانی از بدن را درگیر کند و تبعات خطرناکی به همراه داشته باشد. سکته مغزی و حمله ایسکمیک گذرا نیز اغلب به دلیل تصلب شرایین اتفاق می‌افتند.

آریتمی‌های قلبی

آریتمی‌ها ناشی از اختلالاتی در سیستم الکتریکی و پیام‌رسانی قلب هستند. سیستم الکتریکی قلب مسئول تنظیم تعداد ضربان و هماهنگی انقباضات سازمان یافته و متوالی ماهیچۀ قلب در دهلیزها و بطن‌ها است.

اختلالات سیستم الکتریکی قلب اغلب منجر به تپش بسیار تند (تاکی‌کاردی) یا بسیار آهسته (برادی‌کاردی) می‌شوند. همراه با آریتمی، توالی طبیعی انقباضات ماهیچۀ قلب نیز می‌تواند مختل شود. به طور مثال در فیبریلاسیون دهلیزی، تارهای عضلانی دهلیزها به طور همزمان منقبض نمی‌شوند. این موضوع باعث می‌شود خون درون دهلیزها به طور کامل به درون بطن‌ها منتقل نشود. در نتیجه خون کمتری از قلب خارج می‌شود.

اختلالات دریچه‌های قلب

قلب دارای ۴ دریچه است. دو دریچۀ دهلیزی بطنی به نام‌های دریچۀ میترال و سه‌لتی که بین دهلیزها و بطن‌ها قرار دارند و دو دریچه سینی که در ابتدای سرخرگ‌های آئورت و ششی قرار دارند. دریچه‌ها وظیفه دارند تا از جریان آزادانه و در جهت صحیح خون، بین قسمت‌های مختلف قلب مطمئن شوند.

به طور عمومی، اختلالات دریچه‌‌ها در دو حالت زیر خلاصه می‌شوند:

  • تنگی دریچه یا اِستِنوز: دریچۀ قلبی به شکل جزئی مسدود و مانع جریان خون می‌شود.
  • نارسایی دریچه: دریچه دچار نشتی می‌شود و هنگام انقباض ماهیچۀ قلب، مقداری خون در جهت نادرست جریان می‌یابد. مثلاً هنگام انقباض بطن‌ها، خون باید به درون سرخرگ‌ها رانده و از قلب خارج شود. اگر دریچه‌های سینی (که در ابتدای سرخرگ‌ها قرار دارند) نارسایی داشته باشند، خون به درون بطن برمی‌گردد و کامل خارج نمی‌شود.

علاوه بر این موارد، اختلالات دریچه‌ای می‌توانند موجب ایجاد آریتمی‌های قلبی، به ویژه فیبریلاسیون دهلیزی شوند.

بیماری‌های عفونی قلب

اگرچه بیشتر اوقات قلب در رفع عفونت‌ها موفق است، اما امکان ایجاد عفونت در قلب وجود دارد. این عفونت‌ها در سنین ۶۰ سال یا بالاتر شایع‌تر است، به ویژه در افرادی که زمینۀ ابتلا به این بیماری را دارند. مثلاً افرادی که دارای اختلالات دریچه‌های قلب هستند نسبت به عفونت‌های قلبی مستعدترند.

انواع عفونت قلبی عبارتند از:

  • اندوکاردیت: التهاب و عفونت در حفره ها و دریچه‌های قلب
  • پری‌کاردیت: التهاب و عفونت در کیسۀ محافظی که قلب را در برمی‌گیرد که پریکارد یا جنب نام دارد
  • میوکاردیت: التهاب و عفونت در بافت ماهیچه‌ای قلب

نارسايى قلبی

نارسايى قلبی نتیجه‌ای بسیار شایع، حاصل از انواع مختلف بیماری های قلبی است. در نارسایی قلبی، آسیب وارد شده به قلب باعث کاهش عملکرد قلب شده و دیگر قلب نمی‌تواند نیاز بدن به خون‌رسانی را به طور کامل برطرف کند. خون دیگر به شکل موثر در بدن پمپ نمی‌شود و درون قلب باقی می‌ماند.

نارسایی قلبی می‌تواند به طور مزمن یا ناگهانی ایجاد شود. این بیماری علائم فراوانی دارد که در میان آن‌ها ایجاد درجاتی از ناتوانی و مرگ ناگهانی شایع هستند. با این حال، درمان نارسایی قلبی در چند دهۀ اخیر به طور چشمگیری پیشرفت کرده است. بسیاری از بیماران مبتلا به نارسايى قلبی در حال حاضر می‌توانند برای سال‌های طولانی به خوبی زندگی کنند.

بیماری های خود ایمنی کبد
بیشتر بخوانید

علائم

علائم نارسایی قلبی بستگی به شرایط و نوع بیماری دارد. با این حال شایع‌ترین علائم که در بسیاری از بیماری های قلبی مشاهده می‌شوند عبارتند از:

  • ناراحتی و درد در قفسۀ سینه
  • تپش قلب
  • سرگیجه یا سبکی سر
  • غش کردن
  • خستگی
  • تنگی نفس

علل

چون انواع فراوانی از بیماری های قلبی وجود دارند، دلایل آن‌ها نیز مختلف‌اند. علت برخی بیماری‌ها نامشخص و برخی دیگر واضح است. ناهنجاری‌های ژنتیکی، اختلالات مادرزادی، عوارض ناشی از بیماری‌های دیگر و مصرف برخی داروها و مواد مخدر می‌توانند موجب بیماری های قلبی شوند.

بسیاری از عوامل خطرساز بیماری‌های قلبی ناشی از انتخاب‌های سبک زندگی هستند. رژیم غذایی نامناسب، عدم فعالیت جسمی کافی، وزن بالا، مصرف سیگار و بیماری‌های مزمن از جمله عوامل خطرساز ابتلا به بیماری های قلبی می‌باشند.

تشخیص

برای تشخیص بیماری های قلبی، پزشک ابتدا به طور دقیق سوابق بالینی و تاریخچه پزشکی شما را بررسی می‌کند. مراحل بعدی تشخیص شامل معاینۀ فیزیکی و دستور انواع آزمون‌ها و آزمایش‌ها است.

بیماری‌های  قلبی مختلف، نشانه‌های مختلفی دارند که در آزمون‌های بالینی خاصی مشخص می‌شوند. بسته به حدس پزشک و نشانه‌هایی که دنبال می‌کند، ممکن است آزمون‌های گوناگونی برای شما دستور داده شوند.

برخی آزمایش‌ها و آزمون‌های تشخیصی بیماری های قلبی عبارتند از:

  • نوار قلب
  • اکوی قلب
  • پایش تغییرات فشار خون
  • سی تی اسکن قلب
  • ام آر آی قلب
  • تست استرس
  • ارزیابی الکتروفیزیولوژیک
  • تست سطح شیب‌ دار

درمان

درمان بیماری های قلبی متنوع بوده و به نوع بیماری شما بستگی دارد. برای درمان همۀ بیماری های قلبی، تغییرات سبک زندگی کلیدی و مهم هستند.

تغییرات سبک زندگی نقش به سزایی در درمان بیماری های قلبی ایفا می‌کنند. این تغییرات عبارتند از:

  • رژیم غذایی مناسب برای سلامت قلب
  • کاهش وزن
  • ورزش روزانه
  • ترک سیگار
  • مدیریت استرس

در صورتی که این تغییرات اثربخش نباشند، ممکن است پزشک داروهایی را تجویز کند. گزینه‌های دارویی فراوانی برای درمان بیماری های قلبی وجود دارند. از داروهای‌ مهار کنندۀ ACE گرفته تا داروهای ضد انعقاد خون، بتا بلوکرها، مهارکنندگان کانال‌های کلسیمی و غیره.

علاوه بر تغییرات سبک زندگی و دارودرمانی گزینه‌هایی مانند جراحی، و روش‌های ویژۀ بالینی و ابزارهای پزشکی نیز برای درمان موارد شدید یا خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کنار آمدن با بیماری های قلبی

اگر مبتلا به بیماری‌های قلبی هستید، به شما اطمینان می‌دهیم که راه‌های درمانی این بیماری‌ها سال‌های زیادی است که مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند و هر روز بهتر و پیشرفته‌تر می‌شوند. امروزه بیماران قلبی، عمر بسیار طولانی‌تری نسبت به گذشته دارند.

زندگی با بیماری‌های قلبی اگرچه قدری دشوار است، اما با رعایت مواردی می‌توان کیفیت و کمیت زندگی را تا حد زیادی بهبود بخشید. این موارد شامل تغییرات سبک زندگی، یادگیری و توجه به علائم بیماری و مصرف برخی داروها هستند.

پیشگیری از بیماری‌های قلبی

شایع‌‌ترین انواع بیماری‌های قلبی تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند. البته اگر به عوامل خطرساز بیماری‌ها توجه کنید و برای کاهش آن‌ها اقدامات لازم را انجام دهید.

ایده‌آل‌ترین اقدام برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی مراجعه به پزشک، انجام ارزیابی سلامت قلبی عروقی و بررسی عوامل خطرساز بیماری است. این ارزیابی‌ها توسط خود شما نیز می‌توانند انجام شوند. کافی‌ست در مورد عوامل خطرساز بیماری‌ها بیشتر مطالعه کنید و به توصیه‌های ذکر شده عمل کنید.

برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی بهترین کار حذف یا کاهش عوامل خطرساز است. اینکه چگونه این کار را انجام دهید به خود شما بستگی دارد. بیشتر افرادی که در این امر موفق هستند، روش «تغییر همه چیز همین الان» را اتخاذ می‌کنند. برای مثال به طور همزمان، سیگار را ترک کرده، برنامۀ ورزشی منظمی را تدارک می‌بینند و رژیم غذایی خود را تغییر می‌دهند. مقابله با عوامل خطرساز با یک رویکرد تدریجی در تغییر سبک زندگی، ممکن است به همان اندازه موثر نباشد. برای مثال، در حالی که در تلاش برای ترک سیگار هستید، با یک رژیم غذایی ضعیف و ورزش نکردن ممکن است همچنان در معرض عوامل خطرساز و تاثیرات مخرب آن‌ها روی قلب خود باشید. همچنین تمرکز بر روی تغییر یک عادت مخرب، اغلب باعث می‌شود بقیۀ عوامل خطرساز را فراموش کنید.

با توجه به پیامدهای بیماری‌های قلبی، ایجاد بیشترین تغییرات در سریع‌ترین حالت ممکن، ارزش تلاش و زمانی که برای این تغییرات صرف می‌کنید را دارد. با این حال آدم‌ها با یکدیگر متفاوت هستند. هر برنامه‌ای که برای شما کارساز باشد، بهترین برنامه است. موفقیتی که به صورت تدریجی بدست بیاید خیلی بهتر از تغییری است که هیچگاه اتفاق نیفتد. روش خود، دستاوردهایتان و دشواری‌هایی که در این مسیر با آن‌ها موجه می‌شوید را با پزشک خود به اشتراک بگذارید. راهنمایی‌های پزشک در طول مسیر می‌تواند بسیار یاری‌رسان باشند.

کلامی از سوی سلامت مگ

نتایج بهتر درمانی از آن کسانی است که در مورد بیماری خود بیشتر مطالعه می‌کنند و می‌آموزند. این دسته از بیماران می‌توانند نقش فعالی در تصمیمات بالینی داشته باشند. انواع مختلفی از بیماری‌های قلبی وجود دارند و همۀ آن‌ها علت، شدت و درمان‌های متفاوتی دارند. اگر به بیماری قلبی دچار هستید، با آموختن هر چه بیشتر در مورد آن، می‌توانید زندگی طولانی‌تر و سالم‌تری داشته باشید. کسب دانش موجب داشتن ارتباط نزدیک‌تر با پزشک و انتخاب راه‌ها و شیوه‌های درمانی مناسب‌تر می‌گردد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید