آمونیاک

0
117
چرخه اوره؛ تبدیل آمونیاک به اوره
چرخه اوره؛ تبدیل آمونیاک به اوره

 آمونیـاک در بدن طی متابولیسم پروتئین‌ها و به وسیلۀ باکتری‌های روده‌ای ( عمدتاً باکتری‌های رودۀ بزرگ) ایجاد می‌شود. کبد با تبدیل آمونیاک به اوره نقش مهمی در سم زدایی ایفا می‌کند و اوره نیز به وسیلۀ کلیه‌ها دفع می‌شود. اوره به میزان خیلی کمتری سمی است و در آب محلول‌تر است. در حالت طبیعی فقط مقدار ناچیزی (۱۰-۲۰ μg/dL) آمونیـاک در گردش خون محیطی وجود دارد. حفظ میزان آمونیـاک در این مقدار ناچیز ضروری است، زیرا آمونیـاک برای سیستم عصبی مرکزی به شدت سمّی می‌باشد. از غلظت آمونیاک خونی به عنوان آزمایش‌ تشخیصی بیماری‌های کبدی استفاده می‌شود.

عضلات مخطط نیز در سم‌زدایی آمونیـاک نقش دارند و آمونیاک را با اسید گلوتامیک ترکیب می‌کنند تا گلوتامین تولید شود. مبتلایان به بیماری پیشرفتۀ کبدی، به طور معمول دچار کاهش حجم عضلانی واضحی می‌شوند که به احتمال زیاد در هایپرآمیونمی (افزایش غلظت آمونیاک در خون) در این بیماران دخالت دارد.

در صورت عدم عبور خون ورید باب از کبد، احتمال افزایش مقادیر آمونیاک گردش خون به مقادیر سمّی آن وجود دارد. این حالت در هنگام اختلال شدید فعالیت کبد و یا در سیروز رخ می‌دهد.

برخی از پزشکان از آمونیـاک خون جهت تشخیص انسفالوپاتی کبدی (مشکل عملکردی مغز ناشی از بیماری کبدی) یا پایش عملکرد سنتزی کبد استفاده می‌کنند. این موضوع به این علت است که نخستین نمودهای مسمومیت با آمونیاک، تظاهرات رفتاری و روانی هستند. چراکه آمونیـاک، همانطور که اشاره شد، ماده‌ای بسیار سمّی برای سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) می‌باشد. البته ارتباط ضعیفی بین وجود یا شدت انسفالوپاتی حاد و بالا رفتن آمونیـاک خون دیده می‌شود و تست اختصاصی تشخیص این بیماری نمی‌باشد. آمونیاک خون بیشتر برای پایش درمان انسفالوپاتی استفاده می‌شود.

ماندگاری ویروس HPV در بدن
بیشتر بخوانید

گهگاه برای تشخیص بیماری کبدی مخفی در مبتلایان به تغییرات وضعیت ذهنی، اندازه‌گیری آمونیـاک مفید است. تجمع آمونیـاک در خون موجب خواب‌آلودگی، گیجی، خستگی زیاد، تشنج، مشکلات تنفسی و استفراغ و در نهایت کما و مرگ می‌شود.

بین آمونیـاک سرم خون و عملکرد كبد، ارتباط ضعیفی وجود دارد. در مبتلایان به هیپرتانسیون شدید پورت (پرفشاری یکی از عروق کبدی) حتی در صورت طبیعی یا نزدیک به طبیعی بودن عملکرد کبد، آمونیـاک خون می تواند بالا باشد. افزایش سطح آمونیاک شریانی با عاقبت نارسایی کبدی مرتبط است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید