میزان بقا و پیش‌آگهی برای بیماران سرطانی مهم و نگران کننده است. بیشتر نگرانی بیماران به خاطر این است که درک صحیحی از میزان بقا ندارند. میزان بقا و پیش‌آگهی به هیچ‌ عنوان پیش‌بینی‌های دقیقی نیستند و صرفاً تخمینی کلی براساس نتایج درمان در افراد با بیماری مشابه است. میزان بقای لنفوم غیرهوچکین به طور کلی ۷۱ درصد است.

برای فهم ساده‌تر این نوشته، در ابتدا به معرفی لنفوم غیرهوچکین و شاخص میزان بقا می‌پردازیم و سپس به سراغ توضیح میزان بقای لنفوم غیرهوچکین می‌رویم.

لنفوم غیرهوچکین چیست؟

لنفوم غیرهوچکین گروهی از سرطان‌های خون است که شامل انواع لنفوم‌ها به جز لنفوم هوچکین می‌شود. علائم لنفوم غیرهوچکین عبارت‌اند از: بزرگ‌ شدن غدد لنفاوی، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن و … . برخی از انواع این سرطان حاد و برخی دیگر مزمن هستند.

میزان بقا چیست؟

میزان بقا به این معنی است که در میان بیمارانی که نوع و مرحلۀ یکسانی از یک بیماری دارند، چه نسبتی از آن‌ها در یک بازۀ زمانی مشخص (معمولا ۵ ساله) پس از تشخیص زنده می‌مانند. این عدد مشخص کنندۀ طول عمر بیمار نخواهد بود، بلکه یک ایدۀ کلی نسبت به شدت بیماری و میزان موفقیت درمان به بیمار خواهد داد. بعضی از بیماران سرطانی تمایل دارند تا میزان بقای بیماری خود را بدانند، ولی بعضی از بیماران تمایلی به این مسئله ندارند. به عبارت دیگر، اگر بیمار نخواهد در مورد میزان بقای بیماری خود بداند، هیچ اجباری در این مسئله وجود ندارد.

به طور مثال اگر میزان بقای ۵ سالۀ یک بیماری ۹۰ درصد باشد، به این معنی است که از میان ۱۰۰ بیمار که بیماری مشابهی دارند، بعد از ۵ سال از زمان تشخیص، ۹۰ نفر هنوز زنده هستند. در نظر داشته باشید که شاید برخی از این بیماران، خیلی بیشتر از ۵ سال عمر کنند.

میزان بقا اغلب بر اساس نتایج بررسی‌های آماری بر روی تعداد زیادی از افراد مبتلا به این بیماری به دست می‌آید، اما نمی‌تواند پیش بینی کند که برای یک بیمار خاص، چه اتفاقی خواهد افتاد. چند نکته در مورد میزان بقا وجود دارد که باید بدانید:

روز به روز پیشرفت‌هایی در درمان لنفوم‌های غیرهوچکین حاصل می‌شود. درمان‌هایی که بیماران قبلی از آن‌ها استفاده نکرده بودند. بنابراین میزان بقای لنفوم غیرهوچکین با درمان‌های جدید، بیشتر از عددهای ذکر شده است.
عددهای میزان بقا برای تشخیص اولیه بیماری صادق هستند؛ بنابراین در صورت عود بیماری (بازگشت سرطان) یا گسترش بیماری قابل اطمینان نیستند.
در بیماران مبتلا به لنفوم به طور کلی، میزان بقای افراد به نوع و مرحلۀ بیماری بستگی دارد؛ اما عوامل دیگری نیز بر روی میزان بقا موثر هستند که در ادامه بررسی خواهند شد.

میزان بقای لنفوم غیرهوچکین

میزان بقای لنفوم غیرهوچکین در ۵ سال اول به طور کلی ۷۱ درصد است. اما باید در نظر داشت که این عدد در انواع مختلف و مراحل مختلف بیماری نیز متفاوت است. برای برخی از انواع لنفوم‌ها، مرحلۀ بیماری خیلی کمک کننده نمی‌باشد و عوامل دیگری مطرح هستند.

شاخص پیش آگهی جهانی (IPI)

شاخص پیش آگهی جهانی در اوایل برای تعیین پیش‌آگهی در بیماران دچار لنفوم‌هایی که رشد سریعی داشتند، به کار برده می‌شد. امروزه ثابت شده است که این شاخص در انواع دیگر لنفوم نیز کمک کننده خواهد بود. این شاخص به پنج عامل بستگی دارد:

  • سن بیمار
  • مرحلۀ لنفوم
  • اینکه لنفوم به اعضای خارج از سیستم لنفاوی منتشر شده است یا خیر (متاستاز)
  • وضعیت عملکردی بیمار: اینکه بیمار چقدر می‌تواند فعالیت‌های روزمرۀ خود را انجام دهد
  • میزان LDH در سرم بیمار (نوعی آنزیم در خون که در تشخیص و تعیین پیش‌آگهی سرطان‌های خون اهمیت دارد.)
آشنایی با انواع سرطان خون
بیشتر بخوانید
عوامل مرتبط با پیش آگهی خوب عوامل مرتبط با پیش آگهی بد
سن کمتر از ۶۰ سن بالای ۶۰
مرحلۀ ۱ یا ۲ بیماری مرحلۀ ۳ یا ۴ بیماری
لنفوم در خارج از گرههای لنفاوی نباشد و یا لنفوم فقط در یک ناحیۀ خارج ازگرههای لنفاوی باشد لنفوم در بیش از یک ناحیۀ خارج از گرههای لنفاوی باشد
وضعیت عملکردی مناسب بیمار وضعیت عملکردی نامناسب بیمار
سطح سرمی LDH : نرمال سطح سرمی LDH : افزایش یافته

هر یک از موارد مرتبط با پیش آگهی بد، ۱ امتیاز خواهد گرفت. بر اساس مجموع این امتیازات، بیماران به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

  • خطر کم ( امتیاز ۰ و ۱)
  • خطر کم تا متوسط (امتیاز ۲)
  • خطر متوسط تا زیاد (امتیاز ۳)
  • خطر زیاد (امتیاز ۴ و ۵)

با معرفی داروی ریتوکسیماب (Rituximab) که در درمان لنفوم‌ها به کار می‌رود، به تازگی مطالعات جدیدی انجام شده است که بر اساس آن، بیماران به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  • خیلی خوب ( امتیاز ۰)
  • خوب (امتیاز ۱ و ۲ )
  • بد ( امتیاز ۳ و بیشتر)

در این مطالعات، میزان بقای بیماران گروه اول ۹۵ درصد بود؛ در حالی که این عدد برای بیماران گروه سوم ۵۵ درصد گزارش شده است.

شاخص پیش‌آگهی جهانی برای لنفوم فولیکولار (FLIPI)

شاخص IPI برای بیشتر لفنوم‌ها استفاده می‌شود ولی در مورد لنفوم‌های فولیکولار کاربردی ندارد. لنفوم فولیکولار یکی از انواع لنفوم‌ها می‌باشد که سرعت رشد کمی دارد. تعیین پیش‌آگهی در لنفوم فولیکولار به شکل زیر است:

عوامل مرتبط با پیش آگهی خوب عوامل مرتبط با پیش آگهی بد
سن کمتر از ۶۰ سن بالای ۶۰
مرحلۀ ۱ یا ۲ بیماری مرحلۀ ۳ یا ۴ بیماری
سطح هموگلوبین خون بیشتر از mg/dl ۱۲ سطح هموگلوبین خون کمتر از mg/dl ۱۲
۴ یا کمتر از ۴ ناحیه لنفاوی درگیر شده باشد بیشتر از ۴ ناحیه لنفاوی درگیر شده باشد
سطح سرمی LDH : نرمال سطح سرمی LDH : افزایش یافته

هر یک از موارد مرتبط با پیش آگهی بد، ۱ امتیاز خواهد گرفت. بر اساس مجموع این امتیازات، بیماران به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  • خطر کم ( امتیاز ۰ یا ۱)
  • خطر متوسط (امتیاز ۲)
  • خطر زیاد ( امتیاز ۳ و بیشتر)

میزان بقای بیماران مبتلا به لنفوم فولیکولار به صورت زیر است:

گروه بقای ۵ ساله بقای ۱۰ ساله
خطر کم ۹۱ درصد ۷۱ درصد
خطر متوسط ۷۸ درصد ۵۱ درصد
خطر زیاد ۵۳ درصد ۳۶ درصد

این آمار به‌دست آمده، مربوط به مطالعات انجام شده بر روی بیماران سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰ می‌باشد و برای دوره‌ای است که هنوز داروی ریتوکسیماب در درمان لنفوم فولیکولار استفاده نمی‌شد.

امروزه، ریتوکسیماب درمان استاندارد این نوع لنفوم است. استفاده از این دارو باعث افزایش میزان بقای بیماران شده است. ۲۰۰۰ بیمار مبتلا به لنفوم فولیکولار که تحت درمان با ریتوکسیماب بوده‌اند، بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس این مطالعه، میزان بقای لنفوم غیرهوچکین فولیکولار به شکل زیر است:

گروه بقای ۲ ساله
خطر کم ۹۸ درصد
خطر متوسط ۹۴ درصد
خطر زیاد ۸۷ درصد

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید