تنگی نفس یا دیس‌پِنی، رایج‌ترین دلیل مراجعات به بخش اورژانس بیمارستان‌ها و یکی از شایع‌ترین علل تماس برای درخواست آمبولانس است. در این نوشته می‌خواهیم مهم‌ترین دلایل تنگی نفس را برای شما توضیح دهیم.

وقتی که می‌دوید یا فعالیت می‌کنید، به نفس نفس زدن می‌افتید و به اصطلاح نفس کم می‌آورید، که بسیار هم طبیعی است. منظور از تنگی نفس یا دیسپنی، آن نفس نفس زدنی است که به طور ناگهانی و غیرمنتظره ظاهر می‌شود و معمولاً یک نشانهٔ هشدار دهنده از یک بیماری یا اختلال در بدن است.

در ادامه به بررسی محتمل‌ترین علل دو حالت مهم از تنگی نفس خواهیم پرداخت:

  • تنگی نفس ناگهانی
  • تنگی نفس مزمن و دراز مدت

این راهنما نباید برای خود تشخیصی بیماری‌ها استفاده شود، بلکه قرار است به شما کمک کند تا اطلاعات بیشتری در مورد بیماری‌ها و علائم آنها داشته باشید.

چه زمان به پزشک مراجعه کنیم؟

هر زمان که به صورت ناگهانی و غیر منتظره احساس تنگی نفس یا حس مشکلی در راه‌های تنفسی یا در قلب داشتید، به پزشک عمومی مراجعه کنید.
اگر برای مدتی است که با تنگی نفس دست و پنجه نرم می‌کنید، نباید آن را نادیده بگیرید. حتماً به پزشک عمومی مراجعه کنید. چون احتمال دارد به یک بیماری مزمن نظیر آسم، بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) یا چاقی دچار باشید. این موارد در صورتی که به درستی مدیریت نشوند، می‌توانند عواقب ناگواری در پیش داشته باشند.

دلایل تنگی نفس ناگهانی

نفس تنگی غیرمنتظره و ناگهانی به احتمال زیاد ناشی از یکی از مشکلات و بیماری‌های زیر است:

۱. مشکلی در ریه‌ها یا راه‌های هوایی

یکی از دلایل تنگی نفس ناگهانی، حملهٔ آسمی است. در این حالت راه‌های هوایی شما باریک شده و خلط (موکوز چسبناک) بیشتری از آن‌ها ترشح می‌شود که باعث سرفه و خس خس می‌شود. در واقع به این دلیل احساس تنگی نفس می‌کنید که عبور هوا از راه‌های هوایی دشوار می‌گردد.

برای جلوگیری از حملات آسمی، ممکن است پزشک‌تان استفاده از یک دستگاه واسط یا «دم‌یار» را به شما توصیه کند. این ابزار بر روی اسپری استنشاقی شما سوار می‌شود و به دارو رسانی بهتر به ریه‌ها کمک می‌کند.

پنومونی یا نومونیا (التهاب ریه‌ها) یکی دیگر از دلایل تنگی نفس ناگهانی است. این عارضه معمولاً ناشی از عفونت ریوی است که باعث نفس تنگی و سرفه می‌شود. برای درمان پنومونی عفونی از آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده می‌شود.

اگر هم به بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) دچار هستید، ممکن است نفس تنگی شما ناشی از بدتر شدن ناگهانی بیماری باشد.

۲. مشکلات قلبی

نفس تنگی ناگهانی می‌تواند به دلیل یک حملهٔ قلبی «خاموش» باشد. یعنی حمله‌ای که فاقد علائم معمول یعنی درد قفسه سینه و اضطراب بیش از حد است.

در این صورت تنگی نفس تنها علامت نشان دهندهٔ سکته قلبی است. اگر فکر می‌کنید این موضوع در مورد شما صادق است، آسپرین بخورید و به سرعت به بیمارستان مراجعه کنید.

ماندگاری ویروس HPV در بدن
بیشتر بخوانید

نارسایی قلبی نیز می‌تواند دچار دشواری‌های تنفسی شود. این بیماری‌ کشنده و تهدید کنندهٔ حیات ناشی از این است که قلب شما قدرت کافی برای پمپ کردن خون کافی به بدن را ندارد. این موضوع منجر به تجمع مایعات در ریه (اِدِم ریوی) و در نهایت نفس تنگی می‌شود.

مشکلات قلبی دیگری که می‌توانند از دلایل تنگی نفس ناگهانی باشند عبارتند از اختلالات ضربان قلب یا ریتم ضربان قلب. بیماری‌های نظیر فیبریلاسیون دهلیزی (ضربان غیرطبیعی و سریع قلب) یا تاکی کاردی فوق بطنی (ضربان طبیعی اما سریع قلب) می‌توانند باعث نفس تنگی شوند.

۳. حملهٔ هراس یا اضطراب

اضطراب یا حملهٔ هراس (Panic attack) باعث وضعیتی به نام تند دمی یا ژرف دمی شود. در تند دمی یا ژرف دمی همانطور که از نامش پیداست، تنفس عمیق یا سریع می‌شود. تمرکز بر روی تنفسی آرام یا نفس کشیدن داخل یک کیسهٔ کاغذی می‌تواند در بازگشت وضعیت تنفسی به حالت طبیعی موثر باشد. حواس‌تان باشد تنها زمانی در کیسهٔ کاغذی تنفس کنید که مطمئن باشید تنگی نفس شما ناشی از اضطراب است.

برخی از دیگر دلایل تنگی نفس ناگهانی که کمتر دیده می‌شوند:

  • واکنش آلرژیک یا حساسیت شدید (آنافیلاکسی)
  • هواجنبی یا پنوموتوراکس – بر هم آمدگی ناحیهٔ کوچکی از ریه در اثر زخمی در سطح ریه. هوا از طریق زخم وارد فضای دور ریه می‌شود و آن‌جا گیر می‌افتد.
  • آمبولی ریوی – انسداد یکی از عروق خونی ریه
  • فیروز ریوی ایدیوپاتیک – یک بیماری نادر و بسیار کم شناخته شده که باعث زخم شدن ریه می‌شود.
  • افیوژن یا نشت پلورال – تجمع مایعات در فضایی نزدیک به ریه
  • کتواسیدوز دیابتی – یکی از عوارض جانبی بیماری دیابت که در آن مواد اسیدی در خون و ادرار تجمع می‌یابند.

دلایل تنگی نفس مزمن یا دراز مدت

  • چاقی یا عدم تناسب اندام
  • آسمی که به طور صحیح مدیریت نمی‌شود
  • بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) – آسیب دائمی به ریه که به طور معمول ناشی از سال‌ها مصرف دخانیات است.
  • آنمی یا کم خونی – بیماری که در آن به دلیل کمبود گلبول‌های قرمز یا هموگلوبین (جزئی از گلبول قرمز که اکسیژن را حمل می‌کند) سطح اکسیژن خون پایین می‌آید.
  • نارسایی قلبی
  • آریتمی‌ها یا دیگر اختلالات ضربان قلب مثل فیبریلاسیون دهلیزی (ضربان غیرطبیعی و سریع قلب) یا تاکی کاردی فوق بطنی (ضربان طبیعی اما سریع قلب).

دلایل تنگی نفس مزمن که کمتر دیده می‌شوند:

  • برونشکتازی – یک بیماری ریوی که در آن مجاری هوایی به طرز غیر طبیعی گشاد می‌شوند و بیمار سرفه‌های خلطی مداوم دارد.
  • آمبولی ریه – انسداد یک رگ خونی در ریه
  • انسداد جزئی ریوی ناشی از سرطان ریه
  • افیوژن یا نشت پلورال
  • تنگی دریچه‌های اصلی قلب – که باعث محدودیت در پمپاژ خون به بدن می‌شود.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید